विज्ञापन बजार -कसको ब्रान्ड-मूल्य कति ?

म हुँ सुपरस्टार, मेरो स्टार डायस्टार भनेर भुवन केसीले टेलिभिजनतिर रिमोर्ट देखाउँदा उनका फ्यानले त्यो उत्पादन कसो मन नपराउलान् । म्याक्स मिडिया (तत्कालीन म्याक्स-प्रो) ले बनाएको टु पिएम चाउचाउको विज्ञापनले सो चाउचाउलाई सबैभन्दा बढी बिक्री हुने चाउचाउ बनायो । यसको प्रमुख कारण विज्ञापनमा राजेश हमालको उपस्थितिलाई ठान्छन्, म्याक्स मिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सविन शाक्य ।

नेपाली चलचित्रका महानायक हमालले नै अभिनय गरेको कस्मिक यिङयाङ मोटरसाइकलको विज्ञापन पनि निकै चर्चित भयो नेपाली मिडियामा । निरुता सिंहले मुना चियामा जादु चलाइन् । भुवन केसी दम्पतीले अभिनय गरेको तीनपाते चिया तथा मनीषा कोइरालाले खेलेको मेघाउलको विज्ञापन अहिले पनि नेपाली दर्शक सम्भिmरहन्छन् । भुवन केसी मात्र होइन अरू थुप्रै सेलिब्रेटी अहिले विभिन्न उत्पादनको ब्रान्ड प्रमोसनमा लागेका छन् । कोही टेलिभिजन विज्ञापनमार्फत त कोही ब्रान्ड एम्बेसडर बनेर । पछिल्ला दिनमा सेलिब्रेटीले विज्ञापनलाई पनि महत्त्व दिन थालेका छन् भने विज्ञापन एजेन्सी पनि सेलिब्रेटी राख्दा ब्रान्ड प्रमोसन राम्रो हुन्छ भन्नेमा 'कन्भिन्स' हुन थालेका छन् ।

नेपाली कलाकारको अधिकतम ब्रान्ड-मूल्य मह जोडी १० लाख निखिल उप्रेती ८ लाख राजेश हमाल ५ लाख भुवन केसी ३ लाख सञ्चिता लुइँटेल २ लाख झरना थापा १ लाख ५० हजार गरिमा पन्त १ लाख धीरेन शाक्य १ लाख

धेरै टिभिसी बन्न थालेपछि नेपाली चलचित्र क्षेत्रका स्थापित नायक-नायिका पनि विज्ञापन खेल्न इच्छुक हुन थालेको बताउँछन्, नेपाल विज्ञापन एजेन्सी संघका अध्यक्ष निर्मल पौड्याल । 'यो अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास हो । सेलिब्रेटी प्रयोग भएको विज्ञापनको रेस्पोन्स राम्रो आउँछ,' पौड्याल भन्छन् । उत्पादन कम्पनी र एजेन्सी हेरेर कलाकारले पारिश्रमिक पनि राम्रै पाउँछन् । 'फिल्मी कलाकार सुरुमा विज्ञापनमा प्रवेश गर्दा पारिश्रमिक निकै न्यून थियो । फिल्ममा नाम चलेकै कलाकारले पनि १०-१५ हजारभन्दा बढी पाउँदैनथे,' पौड्याल भन्छन् ।

 अहिले एड क्याम्पेनको बजेट हेरेर ५ लाखसम्म पारिश्रमिक लिन्छन् कलाकार । आफ्नो स्तर 'मेन्टेन' गर्न पनि थोरै पारिश्रमिकमा काम नगर्ने कलाकार बताउँछन् । 'मल्टिनेसनल कम्पनी छ भने पारिश्रमिक पनि राम्रो हुन्छ । विज्ञापन बजेटले पनि पारिश्रमिकमा फरक पर्छ,' फटाफट चाउचाउको विज्ञापनमा पहिलोपटक अभिनय गरेका नायक निखिल उप्रेती भन्छन्, 'भर्खरै खुकुरी चुरोटको विज्ञापनमा खेल्न अफर आए पनि पारिश्रमिकमा कुरा नमिलेपछि खेलिनँ ।' खुकुरीले ८ लाखको अफर गरेको दाबी उनले गरे । यद्यपि कतिपय कलाकारले विज्ञापन खेलेको पैसा नै नपाएको गुनासो पनि गर्दै आएका छन् ।

एजेन्सीहरूको मूल्यांकनमा धेरैजसो कलाकारको ब्रान्ड मूल्य ३ लाख हाराहारी छ । मह जोडी, निखिल उप्रेती तथा राजेश हमाल अपवाद हुन् । 'पारिश्रमिक निर्धारण गर्ने धेरै फ्याक्टर हुन्छन् । उनीहरूको लोकपि्रयता, विज्ञापन लागत, उत्पादक कम्पनी आदि हेरेर पारिश्रमिक दिइन्छ,' म्याक्स मिडियाका सविन शाक्य भन्छन् ।

नेपाली सेलिब्रेटीको ब्रान्ड-मूल्य बढिरहेको निष्कर्ष शाक्यको छ । उनी भन्छन्, 'चलचित्र क्षेत्र स्थापित हुँदै जानु र नेपाली उपभोक्तामा ब्रान्ड कन्सियस बढ्नु यसको मुख्य कारण हो ।' टिभीदेखि होर्डिङ बोर्डसम्म सबै माध्यममा एकैपटक लन्च हुने र ठूलो लक्षित वर्ग भएका ठूलाठूला विज्ञापन क्याम्पेनको कन्सेप्ट सुरु भएपछि नेपाली विज्ञापनमा सेलिब्रेटी प्रयोग बढी हुन थालेको हो । नायक-नायिकादेखि गायक-गायिका र हास्य सिरियलका अभिनेतासमेत अहिले विज्ञापनमा देखिन थालेका छन् । पुराना हास्यकालाकार सन्तोष पन्तदेखि हालका 'हटकेक' दीपकराज गिरी र सीताराम कट्टेल धुर्मुससम्मलाई विज्ञापनमा देख्न सकिन्छ । विज्ञापनबाटै फिल्मसम्म पुगेका कलाकारको लिस्ट पनि लामै छ, नेपाली चलचित्र उद्योगमा ।

नेपालमा ठूलो बजेटमा विज्ञापन बनाउने प्रचलन बढेको छ पछिल्लो समय । लागतमा कम्प्रमाइज गर्न नचाहने उत्पादक र एजेन्सी बढ्न थालेपछि परिचित अनुहारको प्रयोग बढेको बताउँछन्, त्रिकोण एडभरटाइजिङका राजेन्द्र अर्याल । अर्यालका अनुसार, नेपालमा अहिले २५ हजारदेखि एक करोडसम्मका विज्ञापन बन्छन् । त्रिकोणले बनाएको आनन्द कार्की र नलिना चित्रकारले अभिनय गरेको फेमेली तेलको पारिवारिक विज्ञापनलाई पनि धेरैले मनपराएको अर्यालको दाबी छ ।

नेपालमा टेलिभिजन विज्ञापनको इतिहास त्यति लामो छैन । नेपाल टेलिभिजनको स्थापनासँगै नेपालमा टेलिभिजन विज्ञापन बन्न थालेका हुन् । सुरुवातदेखि नै विज्ञापनमा चिनिएका अनुहार सेलिब्रेटीको प्रयोग हुन थालेको हो ।

Add to: del.icio.us | Digg