विपश्यनापछिकी सञ्चिता

पहिला नायिका सञ्चिता लुइँटेल सानातिना, झिनामसिना कुराले पनि निकै तनावमा आउने गर्थिन् । उनको मुड अफ हुन कुनै ठूलो 'इस्यू' चाहिँदैनथ्यो । कसैले आफ्नो बारेमा छिसिक्क केही भन्यो भने पनि उनमा प|mस्टेसन सुरु भइहाल्थ्यो । 'तर, अचेल मलाई सानातिना त के 'ठूला' हल्लाले समेत रत्तिभर विचलित बनाउँदैन,' आत्मविश्वासका साथ सञ्चिता पोखिइन्, 'जीवनको सार के हो ? बाँच्नुको अर्थ के हो, मलाई हेक्का भइसकेको छ । सत्य र यथार्थलाई आत्मसात् गरी सरल तरिकाले बाँच्नुपर्छ भन्ने सिकेकी छु । त्यसकारण अचेल म हरदम खुसी रहने गर्छु ।'
सञ्चिताले जीवन र यसको सार तत्त्वका बारेमा यस्तो महाज्ञान कहाँबाट प्राप्त गरिन् होला ? कि त सपनामा भगवान्ले बुझाएछन् मानव चोलाको वास्तविकता ? 'होइन, होइन,' सञ्चिताले सबै अनुमानलाई पूर्ण रूपले नकार्दै भनिन्, 'यो सबै विपश्यनाको उपज हो ।' कतिवेला पुगिछन् त उनी विपश्यनामा ? 'अस्ति नै एकचोटि म हराएकी थिएँ नि,' सम्झाउने कोसिस गर्दै उनले भनिन्, 'जनवरी पहिलो हप्त्ाा हो क्यारे,' मतलब पुस तेस्रो सातातिर । हो, त्यतिवेला उनी एकाएक हराएकी थिइन् । उनको मोबाइल हरदम 'अफ' हुन्थ्यो । कहाँ गइन् उनी, उनको परिवारबाहेक अन्य कसैलाई सम्भवतः थाहा थियो । 'विपश्यना मेडिटेसन गर्न गएकी थिएँ । त्यहाँबाट फर्किएपछि नै मलाई कुनै कुराको टेन्सन लाग्न छोडेको हो ।' सञ्चिताले खुलाइन्, 'सुटिङबाट टाढा रही दस दिन विपश्यना शिविर बसेँ ।'
बूढानीलकण्ठस्थित धर्मश्री विपश्यनामा दस दिन ध्यानमग्न भएकी सञ्चितालाई यसबारेमा स्कुले जीवनमै कुनै साथीले बताएको थियो रे । 'त्यतिवेला सबै कुरा त बुझिनँ । तर, म धार्मिक प्रवृत्तिको भएकाले कुनै दिन त्यहाँ पुग्छु भन्ने भित्री इच्छा भने थियो ।' सुटिङबाट पाएको केही दिनको फुर्सदको सही सदुपयोग गरेको बताउँदै उनले भनिन्, 'म हरेक महिनाको अन्तिम शनिबार त्यहाँ पुग्ने गरेकी छु । फेरि एकपटक दसदिने शिविरमा बस्ने इच्छा छ । समयाभावका कारण नभ्याए पनि वर्षमा एकचोटि भने विपश्यनामा लीन हुने योजना छ मेरो ।'
विपश्यनामा बस्दा पञ्चशीलताको पालना आर्य मौन, जीवहत्या नगर्ने, माछामासु नखाने, ब्रह्मचार्यको पालना गर्ने, पूर्ण रूपले अनुशासित बन्ने लगायत बुद्धवचनको पालना गर्नुपर्छ । शारीरिक तथा मानसिक रूपमा स्वस्थ र स्वच्छ बन्नका लागि विपश्यना अति उत्तम उपाय भएको ठहर सञ्चिताको छ । बाहिरी दुनियाँबाट टाढा रही दस दिनसम्म दैनिक १२ घन्टा विपश्यनामा बसेकी सञ्चिता अचेल हरेक बिहान ५ बजे उठेर विपश्यनामा लीन हुने गरेको बताउँछिन् । 'ध्यान त मैले पहिला पनि गर्थँे । तर, त्यो नियममा निरन्तर थिएन । तर, अचेल एउटा निश्चित समयमा, निश्चित प्रक्रियामा बाँधिएर ध्यान गर्ने बानी बसेको छ ।' उनले भनिन्, 'सुटिङको व्यस्तता भयो भने पनि टाइम म्यानेज गरेर नियमित विपश्यना गर्ने गरेकी छु ।' आफ्नो शरीरको सासलाई आफँैले महसुस गर्ने साधना विपश्यनाले आफूलाई सधँै खुसी र तनावरहित बनाएको बताउँछिन् सञ्चिता ।
विपश्यना शिविरपछि आफूमा शारीरिक तथा मानसिक रूपले समेत भिन्नता आएको अनुभव गरेकी छिन् उनले । भनिन्, 'म अचेल आफूलाई संसारकै भाग्यमानी र खुुसी नारी ठान्छु । हरेक कुरामा म सन्तुष्ट छु ।'